Teams Duurzame Zorg zichtbaar op EHMA congres

9 September 2015

Daan Westra en Maartje van der Aa hebben onlangs hun eerste onderzoeksresultaten gedeeld op een internationale bijeenkomst in Breda. Het jaarlijkse congres van de European Health Management Association (EHMA)  bracht ongeveer 300 wetenschappers, managers en zorgprofessionals uit meer dan 30 landen bij elkaar. Het thema van dit jaar was evidence-based management. De bijdragen vanuit de Academische Werkplaats Duurzame Zorg zijn opgevallen!

Daan Westra gaf een presentatie over het werken van medisch specialisten in meerdere ziekenhuizen. Hij analyseerde deze netwerken en concludeert dat alle ziekenhuizen specialisten ‘delen’. Ook blijkt het fenomeen bekend binnen alle specialismen, hoewel het bij het ene specialisme vaker voorkomt dan bij het andere. Door de betrokken personen te interviewen vond Daan dat er individuele en organisatorische motieven zijn om een arts in meer dan een ziekenhuis te laten werken. Dit fenomeen roept vragen op omdat het beleid van ziekenhuiszorg in Nederland uitgaat van concurrentie tussen ziekenhuizen. De presentatie van Daan werd goed ontvangen en leidde tot een interessante discussie over organisatie van ziekenhuiszorg.

Collegawetenschappers kijken ook uit naar een publicatie van de resultaten die Maartje van der Aa presenteerde met haar poster `power trumps evidence!´ Zij stelt daarin dat de toenemende wetenschappelijke kennis niet leidt tot meer evidence-based beleid. De vele onderzoeksresultaten zijn niet eenduidig, waardoor er een discussie opkomt over wat het belangrijkste bewijs is. De manier waarop kennis vergaard wordt kan ook ter discussie worden gesteld. Wetenschappers en beleidsmakers (die soms ook zorgprofessionals zijn, met hun eigen belangen) hebben ook waarden, en dat leidt tot debat. Al deze factoren maken dat beleidsbesluiten in de zorg juist steeds complexer worden en meer gebaseerd zijn op het besluitvormingsproces dan op kennis. Op het congres, dat was gericht op het ´verwetenschappelijken´ van zorgbeleid, was dit een kritische noot die het thema in een breder perspectief plaatste.

De mix aan onderwerpen die in de sessies en netwerkmomenten ter sprake kwamen, brachten de deelnemers met elkaar in open discussies over de toekomst van zorgbeleid. Professor Kieran Walshe, een van de hoofdsprekers, vergeleek de zorgsector bijvoorbeeld met de auto-industrie. Hij betoogt dat in dergelijke sectoren veel meer aandacht (en budget) is om te onderzoeken en innoveren, waardoor de systemen meegaan met de ontwikkelingen en zich aanpassen op hun doelgroep. Het zorgsysteem heeft in dat opzicht onvoldoende controle over de middelen en richting van het onderzoek, dat gedomineerd wordt door de biomedische industrie. Het vernieuwen van de zorg wordt volgens hem belemmerd door de manier waarop kennis wordt verkregen. Walshe benadrukt dan ook dat de zorgorganisaties zelf centraler moeten staan, waardoor de snelheid en richting van het onderzoek leiden tot innovaties over het hele beleid. Deze visie sluit aan bij de bijdragen van Daan en Maartje, die ook ingaan op de rol van kennis en beleid in het zorgsysteem als geheel.