Marktwerking

Marktwerking in de gezondheidszorg

Background:

Sinds 2006 is sprake van een toename van marktwerking in de Nederlandse gezondheidszorg. Het aantal niet-spoedeisende ziekenhuisbehandelingen dat onder de vrije prijsvorming valt, is in korte tijd naar 70 procent gestegen. Voor deze behandelingen geldt dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders samen de prijs en inkoop van zorg bepalen. Tegelijkertijd groeit het aantal zelfstandige behandelcentra (ZBC´s), waar meerdere ziekenhuizen in Nederland juist fuseren. Kortom, de regelgeving is veranderd en de markt van de ziekenhuizen is er anders uit gaan zien. In de praktijk heeft dat nog niet geleid tot een daling van de zorgkosten. Integendeel, deze blijven toenemen. Zodoende is er een publieke discussie op gang gekomen over de vraag wat de rol van marktwerking (vrije prijsvorming) is en of marktwerking bijdraagt aan een duurzaam zorgsysteem. 

De effecten van de veranderingen

Het is nog onduidelijk wat de effecten zijn van de veranderingen in de zorgsector. Zo is onbekend welke zorgaanbieders het sterkst veranderen, hoe zij veranderen en door welke strategische keuzes zij precies gedreven worden. Door het gedrag van zorgaanbieders in beeld te brengen, kan een antwoord worden gegeven op de vraag of een competitief zorgsysteem bijdraagt aan de houdbaarheid daarvan. Dat is belangrijke informatie voor beleidsmakers op nationaal-, regionaal- en instellingsniveau.

Doel van het project

Doel van het project is om drie niveaus binnen de zorgsector met elkaar te combineren. Namelijk het beleidsniveau (macro), het instellingsniveau (meso) en het patiëntniveau (micro). Zo zal op instellingsniveau (meso niveau) worden onderzocht hoe markten zich ontwikkeld hebben. Dat gebeurt op basis van de verschillende relaties die tussen zorginstellingen bestaan (patiëntenstromen, specialisten affiliaties en bestuurlijke samenwerking). Vervolgens wordt getoetst welke beleidsveranderingen (op macro niveau) deze ontwikkelingen beïnvloeden en welke effecten deze ontwikkelingen op patiënten (micro niveau) hebben in termen van kosten en kwaliteit van zorg.

Onderzoeksvragen

  • Hoe hebben de verschillende (coöperatieve) relaties tussen 2e-lijns zorgaanbieders zich sinds de introductie van prijs competitie in Nederland ontwikkeld?
  • Hoe zijn deze ontwikkelingen te verklaren aan de hand van beleidsveranderingen op nationaal en lokaal niveau?
  • Wat zijn de gevolgen van deze ontwikkelingen voor kosten en kwaliteit van zorg?
  • Hoe zijn de ontwikkelingen van deze relaties onderling van elkaar afhankelijk? Gaan samenwerkingsverbanden op specialist- en patiëntniveau bijvoorbeeld gepaard met samenwerking op bestuurlijk niveau?

 

Fasering

Ons onderzoek wordt eerst afgebakend door een nadere precisering van onderzoeksvragen, onderzoeksperiode, regio’s, instellingen en aandoeningen. Als we de benodigde gegevens hebben verzameld, zullen we ons richten op beantwoording van de onderzoeksvragen.

 

Video 'The evolution of cooperative leadership networks in competitive health care markets'

Parallel Session: Building health care networks, 26 June 2014, EHMA Congres, Birmingham, UK by Daan Westra. 

Interview met onderzoeker Daan Westra tijdens het congres ‘From bedside to board’ van de European Healthcare Management Association. In het Engelstalige interview zet Daan het framework uiteen dat hij in zijn onderzoek gebruikt. Hij beschrijft de interactie tussen beleidsniveau, organisatieniveau, en uitkomstenniveau in zijn onderzoek en geeft aan hoe het past binnen dit congres.

 

Staff