Eerstelijnsplus

Eerstelijnsplus: samenwerking tussen de eerste en tweede lijn.

Background:


De eerste- en tweede lijn werken nauw samen in de eerstelijnspluszorg, ook wel anderhalvelijnszorg genoemd. Eerstelijnspluszorg is bedoeld voor patiënten met niet-acute en laag complexe gezondheidsklachten. Het is gericht op de substitutie van specialistische zorg in het ziekenhuis met specialistische zorg in de eerste lijn. In Zuid-Limburg zijn door het Ministerie van Volksgezondheid drie proeftuinen aangewezen. Deze proeftuinen, d.w.z. regionale partnerschappen, werken met het zogenaamde ‘Triple Aim’ principe waarbij drie doelen tegelijkertijd worden nagestreefd, namelijk: verbetering van de gezondheid van de bevolking, het verbeteren van ervaring van patiënten met betrekking tot de zorg en het verminderen van de kosten voor de gezondheidszorg (per hoofd van de bevolking). De proeftuinen zijn: Blauwe Zorg, MijnZorg en Anders Beter. Binnen deze proeftuinen wordt eerstelijnspluszorg op verschillende wijzen in de praktijk gebracht. Het regionale ziekenhuis, de regionale zorggroep, patiëntenorganisatie en de zorgverzekeraar zijn in elke proeftuin betrokken. 

Blauwe Zorg

In de regio Maastricht-Heuvelland experimenteren het Maastricht Universitair Medisch Centrum en zorggroep ZIO (eerstelijns zorgbedrijf) samen met deze vorm van zorg. Ook zorgverzekeraar VGZ en het Huis voor de Zorg zijn hierbij betrokken. Het project valt onder de regionale proeftuin Blauwe Zorg in de regio Maastricht-Heuvelland. Het is een van de negen proeftuinen in ons land waarin wordt geëxperimenteerd met vernieuwingen in de zorg.

In de proeftuin Blauwe Zorg zien specialisten van het ziekenhuis patiënten in twee wijkcentra, de zogenaamde stadspoli’s. Het doel is om patiënten die laag-complexe zorg nodig hebben in de eerste lijn te houden en te helpen en om onnodige verwijzingen van patiënten naar het ziekenhuis te voorkomen. Tijdens een proefperiode zijn de specialismen interne geneeskunde, orthopedie, neurologie en dermatologie begonnen met anderhalvelijnszorg. Vervolgens zijn oogheelkunde, reumatologie, kindergeneeskunde, CVA nazorg, gynaecologie, KNO, seksuologie en urologie aangesloten. Op de langere termijn kunnen ook andere specialismen bij de anderhalvelijnszorg betrokken worden.

Kijk voor meer informatie over de proeftuin Blauwe Zorg op: http://www.zio.nl/home/blauwe-zorg/

Mijn Zorg

In Oostelijk Zuid-Limburg werken de huisartsenorganisatie Huisartsen Oostelijk Zuid-Limburg (Huisartsen OZL), ziekenhuis Zuyderland Medisch Centrum, patiëntenorganisatie Huis voor de Zorg en zorgverzekeraar CZ samen in de proeftuin Mijn Zorg. In deze proeftuin wil men de juiste zorg op de juiste plek bieden door samenwerking, versterking van de eerstelijnszorg, zorg op maat, ontzorgen en ‘shared savings’.

Een onderdeel van de proeftuin Mijn Zorg is de internistische consultatie door een specialist in dienst van een huisartsenpraktijk. Als kerntaak heeft de internist het ondersteunen van de poortwachtersfunctie van de huisarts. De internist bouwt in principe geen poli-populatie op in de praktijk, maar ziet de patiënt maximaal twee keer.

Daarnaast bestaat er in de proeftuin Mijn Zorg het Eerstelijns PlusPunt Medisch Centrum. Hierin werken huisartsen en specialisten nauw samen. Naast cardiologie, het specialisme waarmee is gestart, zijn inmiddels ook de specialismen dermatologie, klein chirurgie, interne geneeskunde en kno (keel-, neus- en oorheelkunde) gestart. Binnen PlusPunt biedt de specialist met ondersteuning van onder ander verpleegkundigen, laboranten en artsen, gespecialiseerde consulten in de eerste lijn.

Video: Doorontwikkeling PlusPunt Medisch Centrum

Bron: MijnZorg (2016)

Kijk voor meer informatie over de proeftuin Mijn Zorg op: http://www.mijnzorg-ozl.nl/

Anders Beter

De proeftuin Anders Beter in de regio Westelijke Mijnstreek is een intiatief van Medisch Coördinatie Centrum Omnes (MCC Omnes), huisartsenorganisatie Meditta, ziekenhuis Zuyderland Medisch Centrum, patiëntenorganisatie Huis voor de Zorg en zorgverzekeraar CZ. In deze regio heeft men in de afgelopen jaren ervaring opgedaan met allerlei vormen van eerstelijnspluszorg. De proeftuin Anders Beter wil deze initiatieven verruimen en mogelijkheden voor deelinterventies verkennen.

Binnen de proeftuin Anders Beter is het zorgpad ‘Gezond bewegen bij artrose’ opgezet. In dit zorgpad wil men onnodige verwijzingen naar de tweede lijn (orthopedie) voorkomen door patiënten eerst zorg in de eerste lijn bij huisarts en fysiotherapeut aan te bieden. Dit wil men bewerkstelligen door het toepassen van stepped care, waarbij eerst conservatieve, weinig ingrijpende behandelmethoden (zoals medicatie en een beweegprogramma) worden toegepast gedurende een periode van 6 maanden. Wanneer deze conservatieve behandeling niet afdoende is, kan worden overgestapt naar een meer invasieve, ingrijpende behandeling (zoals prothese). Onderzocht wordt of ‘Gezond bewegen bij artrose’ voordelen voor de patiënt en de zorgkosten oplevert. Een uitgebreide evaluatie is belangrijk om aan de Anders Beter-filosofie te voldoen: een betere gezondheid en meer kwaliteit van zorg tegen lagere kostengroei.

Kijk voor meer informatie over de proeftuin Anders Beter op: http://www.andersbeterwm.nl/

Historie

De regio Zuid-Limburg kent een lange traditie van intensieve samenwerking tussen de eerste lijn en de tweede lijn. Al ruim 35 jaar wordt er gewerkt aan het verbeteren van de zorg rondom de patiënt en het creëren van samenwerkingsrelaties die dat mogelijk moeten maken.

Doel van de onderzoeksprojecten

In de verschillende onderzoeksprojecten willen we inzicht krijgen in de haalbaarheid, effectiviteit en kosteneffectiviteit van eerstelijnspluszorg. Dit inzicht is nodig om een duurzame basis te leggen voor de verdere ontwikkeling en realisering van de zorg in de eerstelijnsplus.

Onderzoeksvragen

In ons onderzoek willen we de volgende vragen beantwoorden:

  • Welke vormen van de zorg in de eerstelijnspluszorg bestaan er en welke vorm is het meest geschikt?
  • Wat zijn faciliterende en belemmerende factoren bij de introductie van de eerstelijnspluszorg?
  • Wat is het effect op de patiëntenstromen en het aantal en soort verwijzingen naar de tweede lijn?
  • Wat zijn de gevolgen voor de kwaliteit van zorg en de gezondheid van patiënten?
  • Is de eerstelijnspluszorg kosteneffectief?

 

Fasering

In de proeftuinen is gestart met een proefsetting waarin met de eerstelijnspluszorg geëxperimenteerd is. In een volgende fase volgt een groter, observationeel onderzoek om de kosteneffectiviteit van eerstelijnspluszorg te bestuderen. Via kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden behaalde resultaten en opgetreden effecten beschreven en knel- en verbeterpunten geanalyseerd. Onderzoek naar de effecten van de eerstelijnspluszorg in de proeftuinen vereist een meerjarentraject om alle vragen goed onderbouwd te kunnen beantwoorden.

 

 

Staff