Sociale zekerheid en zorg

Solidariteitsontwikkeling in de sociale zekerheid en zorg.

 

Background:

Sociale zekerheid en zorg: grote verschillen


De duurzaamheidsdiscussie heeft de afgelopen drie decennia zowel in de sociale zekerheid als de zorg een belangrijke rol gespeeld. In de sociale zekerheid zijn met het oog op de duurzaamheid veel maatregelen getroffen: de regelgeving is in allerlei opzichten aangescherpt. Zo is de duur van een uitkering verkort en zijn de criteria voor toelating aangescherpt. Verder is een groot deel van het financiële risico van ziekte en arbeidsongeschiktheid bij de werkgever neergelegd. Bij ziekte is de periode dat de werkgever het loon moet doorbetalen bijvoorbeeld verlengd. In de zorg zijn dergelijke ingrijpende maatregelen tot dusver uitgebleven. 

Overeenkomsten

Tegelijkertijd zijn er ook interessante overeenkomsten in de maatregelen die voor de zorg en sociale zekerheid getroffen werden. De belangrijkste overeenkomst is dat solidariteit daarin het doel is gebleven. Een ander voorbeeld is het  aanscherpen van het financieel risico voor gemeenten in de bijstandswetgeving. Met de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in 2007 is in de zorg ook een dergelijke ontwikkeling in gang gezet. Zowel in de sociale zekerheid als in de zorg is sprake van een tendens om taken en bevoegdheden te decentraliseren. Ook wordt er veelvuldig gesproken over privatisering en individuele verantwoordelijkheid.

Doel van het project

Doel van het project is antwoord te krijgen op de vraag hoe duurzaamheid van de sociale zekerheid wordt gewaarborgd en welke aanknopingspunten dit biedt voor het waarborgen van de duurzaamheid van de zorg. Globaal zijn er twee stappen om dit doel te bereiken. Ten eerste worden de ontwikkelingspatronen van solidariteit vergeleken. Ten tweede worden de vele verklaringen voor de overeenkomsten en verschillen nader belicht. In het project wordt zowel gekozen voor een beleids-institutionele benadering als een juridische benadering.

Onderzoeksvragen

In het project worden deze vragen achtereenvolgens nader bekeken:

  • Wat zijn de overeenkomsten en verschillen in de solidariteits-ontwikkelingspatronen in de sociale zekerheid en zorg met betrekking tot de privatisering die heeft plaatsgevonden?
  • Wat zijn de overeenkomsten en verschillen in de solidariteits-ontwikkelingspatronen in de sociale zekerheid en zorg met betrekking tot de decentralisatie die heeft plaatsgevonden?
  • Wat zijn de verklaringen voor deze overeenkomsten en verschillen? Hierbij valt te denken aan de wijze waarop de duurzaamheidsdiscussie is gevoerd, de verschillende aard van het ‘product’ van de regelingen en de maatschappelijke bereidheid tot solidariteit.
  • Welke positie hebben verschillende actoren (werkgever, zorgverzekeraar, arts, werknemer et cetera) in het systeem en de duurzaamheidsdiscussie? En welke veranderingen zijn hierin denkbaar?

 

Staff