Interview met…. Onderzoeker Maartje van der Aa

29 February 2016


Duurzame zorg, het is een breed thema. Die breedte is duidelijk zichtbaar in de projecten van de Academische Werkplaats Duurzame Zorg, waaronder het project van onderzoeker Maartje van der Aa. Wie is zij? Hoe past haar project binnen de Academische Werkplaats Duurzame Zorg? En wat zijn de doelen en uitdagingen van haar project? In het interview lees je er alles over.

Wie ben je, wat is je achtergrond?

Ik ben Maartje van der Aa. Ik heb Medische Informatiekunde (Universiteit van Amsterdam) en Sustainable Regional Health Systems (o.a. Vilnius University) gestudeerd. Na enige tijd als junioronderzoeker gewerkt te hebben bij Sociale Geneeskunde (Academisch Medisch Centrum), ben ik in november 2014 naar de Universiteit van Maastricht gekomen voor mijn promotieonderzoek.’

In een notendop, wat ben je aan het onderzoeken?

‘In een notendop is dat de vergelijking van de verzekeringen voor gezondheidszorg en sociale zekerheid. In de media komen de vele veranderingen in zorgverzekeringen en de langdurige zorg regelmatig aan de orde. Er wordt flink over gediscussieerd, omdat het sociale verzekeringen zijn: we stellen ermee veilig dat we zorg kunnen betalen die we misschien nodig zullen hebben, maar we betalen er ook allemaal aan mee. Ook de regels voor uitkeringen zijn de afgelopen jaren flink veranderd, en dat maakt een mooie vergelijking mogelijk tussen de zorg en de sociale zekerheid.

In de eerste fase vergelijken we de beleidsontwikkeling in beide verzekeringen vanaf de jaren ’80 en de effecten ervan. Vanaf die tijd begonnen bestuurders zich zorgen te maken over de kosten en daarom ook te hervormen. In de tweede fase gaan we dieper in op de mogelijke redenen voor overeenkomsten en verschillen in die ontwikkelingen tussen de zorg en sociale zekerheid. Eigenschappen van de sociale zekerheid kunnen namelijk interessant zijn, bijvoorbeeld de rol van werkgevers, omdat ze leiden tot ontwikkelingen die misschien ook wel interessant zijn voor de zorg. Als derde en laatste, kijken we naar de mogelijkheid om eigenschappen van de sociale zekerheid in de zorg toe te passen.’

Welke aanpak gebruik je bij je onderzoek? 

‘Voor het onderzoeken van de hervormingen en de effecten, analyseren we het beleid over de jaren heen. Ook het werk van collega-wetenschappers over deze ontwikkelingen zijn interessant. Daarnaast gebruiken we vragenlijsten en interviews om uit te zoeken welke eigenschappen van de zorg en de sociale zekerheid een rol spelen. Al met al is het dus een onderzoek met verschillende methoden.’

Hoe past je onderzoek binnen de Academische Werkplaats Duurzame Zorg met als uitgangspunt ‘Gepaste zorg op de juiste plaats door de juiste persoon voor de juiste prijs’?

‘Uiteindelijk is het doel van de vergelijking om het beleid te informeren over manieren om die duurzaamheid of toekomstbestendigheid van de zorg en sociale zekerheid te vergroten. Wij kijken daarbij niet naar de ´juiste prijs´ van een behandeling, maar naar die van de zorg als geheel. Het doel van de ´gepaste zorg´ betekent dan ook het zorgpakket als geheel. ’ 

Wat zijn de uitdagingen in het project? 

‘De regelingen van de zorgverzekeringen en de langdurige zorg zijn complex. De manier waarop beleid tot stand komt is dat ook. Dat komt door complexe regelingen die er al zijn, maar ook door de vele partijen die erbij betrokken zijn. Zoals patiënten zelf natuurlijk, maar ook verzekerden die geen zorg gebruiken, artsen, verzekeraars, gemeentes, overheid en noem maar op. Die partijen kennen samen heel wat formele, maar ook informele regels. Het is een leuke uitdaging om deze complexiteit en dynamiek te doorgronden.´

Hoe zijn beleid, praktijk en onderzoek samengebracht in jouw project?

‘Dat doet het onderzoek vanzelf, omdat het over de beleidspraktijk gaat. Omdat het zorgbeleid op dit niveau vaak een politieke aangelegenheid is, is het zaak om het debat te voeden door het beleid te informeren met de eindresultaten. Maar dat duurt nog heel even hoor.'